E-fatura mükellefiyeti, işletmenizin belirli bir ciro sınırını aştığında veya belirli bir sektörde faaliyet gösterdiğinde otomatik olarak başlayan bir yükümlülüktür. “Mükellefiyetim ne zaman başlıyor?” sorusunun cevabı, çoğu zaman bir muhasebe programı bildirimiyle değil, sizin kendi ciro takibinizle gelir — bu yüzden erken fark etmek önemlidir.
Ciro sınırı ne kadar?
Gelir İdaresi Başkanlığı, e-fatura zorunluluğunu belirli bir brüt satış hasılatı eşiğini aşan mükellefler için öngörür. Bu eşik zaman zaman güncellenir; güncel rakamı GİB’in e-belge portalından veya mali müşavirinizden teyit etmenizi öneririz — biz bu yazıda kesin bir TL rakamı vermek yerine, sınırı her yıl değişebilen bir eşik olarak işaretlemeyi tercih ediyoruz. Yanlış bir rakama güvenip geç kalmak, doğru rakamı bilmemekten daha maliyetli.
Ciro dışında bazı sektörler (örneğin belirli lisanslı faaliyetler) ciro sınırından bağımsız olarak doğrudan e-fatura kapsamına alınabilir. Kapsamda olup olmadığınızdan emin değilseniz mali müşavirinize sormanız en hızlı yol.
Zorunluluk başladığında ne değişir?
E-fatura mükellefi olduğunuzda:
- Başka bir e-fatura mükellefine artık kağıt fatura kesemezsiniz — e-fatura zorunludur.
- E-fatura mükellefi olmayanlara (nihai tüketiciler, e-fatura kapsamı dışındaki işletmeler) e-arşiv fatura düzenlersiniz. Farkı e-fatura ve e-arşiv farkı yazımızda anlattık.
- Faturaları düzenleyip Gelir İdaresi Başkanlığı sunucuları üzerinden göndermek için bir sertifikaya ihtiyacınız olur.
Hangi sertifika gerekiyor: mali mühür mü, e-imza mı?
Burası en çok karıştırılan nokta:
- Limited, anonim gibi tüzel kişi şirketler mali mühür kullanır.
- Şahıs şirketleri ve gerçek kişi mükellefler mali mühür alamaz; e-fatura işlemlerini kendi e-imzalarıyla yürütür.
Hangisinin size gerektiğinden emin değilseniz e-imza ve mali mühür farkı yazımıza bakabilir, ya da doğrudan bizi arayabilirsiniz.
Ne zaman başvurmalısınız?
Mükellefiyetin başladığı tarihe kadar sertifikanızın hazır ve kullanıma geçmiş olması gerekir. Başvuru, üretim, kurulum ve ilk faturayı kesme adımlarının hepsi bir süre alır — bu yüzden zorunluluk tarihini beklemeden, kapsam sınırına yaklaştığınızı fark ettiğiniz anda başvurmanızı öneririz.
Geç kalmanın somut sonuçları:
- E-fatura kesemezsiniz, bu da satış/tahsilat sürecinizi durdurur.
- E-defter süreciniz aksar (e-defter berat imzalama da aynı sertifikayı kullanır — ayrıntı için e-defter berat imzalama yazımıza bakın).
- Banka ve e-ticaret entegrasyonlarınız bekler.
Mali müşavirseniz ve birden fazla mükellefiniz varsa
Her yeni mükellefinizde aynı süreci tek tek yürütmek yerine, ciro eşiğine yaklaşan mükelleflerinizi önceden listeleyip toplu başvuru yapmak zaman kazandırır. Bu konuda mali müşavirler için toplu e-imza yönetimi yazımıza ve mali müşavir paketleri sayfamıza göz atabilirsiniz.
Kurulum tarafında ne bekleyebilirsiniz?
Sertifikanız elinize ulaştığında kutudan çıkar çıkmaz kullanılabilir durumda olur — sürücü kurulumu, sertifika tanıtımı ve test işlemlerini kargoya vermeden önce biz tamamlıyoruz. Takıp 10 dakika içinde ilk faturanızı kesecek duruma gelirsiniz.
Başlamak için
Mükellefiyetiniz yaklaşıyorsa veya zaten başladıysa, mali mühür sayfamıza ya da şahıs şirketiyseniz e-imza sayfamıza bakabilirsiniz. Emin değilseniz bizi arayın — şirket tipinizi ve ciro durumunuzu söylemeniz, doğru ürünü bulmamız için yeterli.